Ervaringskennis helpt de scholen in IKC Beverwijk bij onderwijsconceptontwikkeling op weg naar nieuwbouw

Het huidige IKC-gebouw in Beverwijk is oud en te klein. Nadat de gemeenteraad vorig jaar besloot geld vrij te maken voor de nieuwbouw, kunnen de bouwplannen verder worden voorbereid. Aloysius is bouwheer van het nieuwbouwproject.

Na een lange zoektocht werd een nieuwe bouwlocatie gevonden voor IKC Beverwijk, aan de Holflanderweg, naast sporthal De Walvis en dichtbij sportvelden. Deze plek biedt niet alleen kansen voor samenwerking met sportverenigingen, maar is ook goed bereikbaar en heeft voldoende parkeerplaatsen.

Contact met het impactteam

“Op een leiderschapsdag voor directeuren van Aloysius sprak Stephan Haukes mij aan”, vertelt directeur van de twee Aloysiusscholen in IKC Beverwijk, Michaël O’Niel. “Als boegbeeld van impactteam Onderwijsconcept voor nu en straks bood hij aan dat het impactteam wel met ons mee wilde denken over de nieuwbouwplannen. Dat leek me wel wat.”

En zo raakten impactteamleden directeur Suzanne Wit van Expertisecluster Nexus in Heerhugowaard en teamleider Pim Touber van Het Molenduin in Schagen betrokken. “Wij denken mee en delen ook onze eigen ervaringen met onderwijsconceptontwikkeling”, licht Pim toe.

“Zeker niet om te kopiëren natuurlijk, elk team moet eigen keuzes maken, passend bij wat hun leerlingen nodig hebben. De verschillende ervaringen en invalshoeken kunnen wel inspireren. Bovendien hebben we ook ervaring in het team met nieuwbouw. Neem Suzanne, die veel leerde van het nieuwbouwtraject van Nexus.”

Op excursie!

Michaël: “We zijn als team mede op advies van Pim en Suzanne op excursie gegaan. We hebben ook bij Pim zelf op school gekeken. Dat was echt super-inspirerend. Al biedt Het Molenduin voortgezet speciaal onderwijs en hebben wij jongere kinderen, ik denk dat we het idee van de huiskamer wel adopteren, samen met jeugdhulpcollega’s. Zo kunnen kinderen zich even terugtrekken als zij dat nodig hebben.”

Pim vult aan: “Het mooie van je laten inspireren door de praktijk van andere scholen, is dat je ziet hoe het kán. Dat helpt om zelf keuzes te maken voor je eigen school.”

Zo ging het team ook kijken bij IKEC de Zevensprong in Hoorn, een integraal centrum voor speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs waarin onderwijs ook nauw samenwerkt met onder meer jeugdhulp. “Was óók helpend. Je merkt dat collega’s aan het denken worden gezet en op meer ideeën komen. Dat is heel belangrijk, want het moet vooral hún school worden. Samen op excursie gaan verruimt hun – en ook mijn – blik.”

Opnieuw nadenken over het concept

De nieuwbouw is echt een katalysator om goed na te denken over het onderwijsconcept dat het team wil bieden, merkt Michaël. “We gingen eerst zelf terug naar de basis: hoe maken wij ons onderwijs wereldgericht en hoe vinden wij dat dit onderwijs van de toekomst eruit moet zien?”

Het team kijkt daarbij zeker ook naar de doelgroep én de context van de school. Michaël: Hier in ‘TATA-land’ (de omgeving van TATA Steel in IJmuiden, red.) hebben onze leerlingen bijvoorbeeld veel arbeidskansen in de techniek later. En veel kinderen vinden met hun handen leren ook leúk. Dus waarom straks niet echte werkplaatsen in onze school bijvoorbeeld?”

Van brainstorm naar vlekkenplan

Tijdens een aantal werksessies werd flink gebrainstormd, ook met de leerlingenraad. Ook Pim en Suzanne schoven aan. Nu worden de onderwijsconcept-ideeën vertaald in een vlekkenplan, dat weer de basis zal zijn voor een ontwerp.

Hier zijn ook strategisch huisvestingsadviseur Niels Delemarre en architect en adviseur onderwijshuisvesting en maatschappelijk vastgoed Joanne Wienk van DOOK Advies bij betrokken, om uiteindelijk te komen tot het beste ontwerp voor het aantal vierkante meters dat gebouwd kan worden.

Meer praktijkgericht onderwijs

En wat zijn dan de ideeën voor het nieuwe onderwijsconcept? “Wij geven nu vooral klassikaal les”, vertelt Michaël. “Straks willen we meer toe naar leerpleinen waar kinderen samen leren en werken en waar we onderwijs geven en zelfstandig werken beter vorm kunnen geven.”

Ook is de wens om het onderwijs praktijkgerichter maken, want de hele dag stilzitten en ‘luisteren’: dat is niet waar de leerlingen op aangaan. “Bij ons stromen behoorlijk wat kinderen uit naar het praktijkonderwijs. Ook bij ons op school willen zij graag ervaren, doen, ontdekken. En daar heb je de juiste ruimtes voor nodig”, legt Michaël uit.

Praktijkruimtes krijgen dus zeker een plek in de nieuwe school. Buiten wil het team graag een moestuin. “Met de oogst kunnen we koken met de kinderen”, vertelt Michaël. “Nu hebben we in een lokaal wel een kookplaatje staan, maar straks moet een leskeuken een volwassen onderdeel worden van ons concept.”

Meerwaarden impactteam?

De meerwaarde van de betrokkenheid van het impactteam tot nu toe? “De ervaringskennis die Pim en Suzanne inbrengen is echt fijn”, vindt Michaël. Als ‘critical friends’ stellen zij goede vragen en geven ook tips om het proces voor onderwijsconceptontwikkeling én de komende nieuwbouw goed te doorlopen.”